Ne Sıklıkla Diş Hekimine Gitmek Gerekir?

Herkes için geçerli tek bir aralık yoktur. Yaygın olarak söylenen altı aylık kontrol, ortalama riskli bir kişi için makul bir başlangıç noktasıdır; ancak kimi kişide yılda bir kez yeterli olurken, kimi kişide üç ya da dört ayda bir kontrol gerekir. Doğru aralık, ağızdaki çürük ve diş eti hastalığı riskine bakılarak kişiye özel belirlenir.

Aralığı kısaltan durumlar

• Diş eti hastalığı geçmişi ve derinleşmiş diş eti cepleri
• Son yıllarda birden fazla yeni çürük oluşması
• Sigara kullanımı
• Ağız kuruluğu ya da kuruluk yapan ilaç kullanımı
• Kontrolsüz şeker hastalığı
• Sabit ortodontik tel tedavisi görüyor olmak
• Ağzında implant, köprü ya da çok sayıda kaplama bulunması
• Gece diş sıkma ve belirgin aşınma
• Gebelik dönemi

Buna karşılık diş eti sağlıklı olan, uzun süredir yeni çürük gelişmeyen, sigara kullanmayan ve günlük bakımı düzenli olan bir kişide aralık uzatılabilir. Bu karar tahminle değil, muayene bulguları ve önceki kayıtlarla karşılaştırma yapılarak verilir.

Muayenede aslında ne yapılır?

Kontrol yalnızca çürük aramaktan ibaret değildir. Diş yüzeyleri ve mevcut dolguların kenarları incelenir, diş eti cep derinlikleri ölçülür ve önceki ölçümlerle karşılaştırılır, diş eti çekilmeleri kaydedilir. Kapanış ilişkisi ve aşınma bulguları değerlendirilir. Ağız içi yumuşak dokular, dil, damak ve yanak içi gözden geçirilir; bu tarama, ağızda gelişebilecek doku değişikliklerinin erken fark edilmesi açısından değerlidir.

Gerektiğinde radyografi alınır. Dişler arasında başlayan ve gözle görülmeyen çürükler ile kemik seviyesindeki değişiklikler yalnızca görüntüleme ile değerlendirilebilir. Radyografi sıklığı da kişinin riskine göre belirlenir; rutin olarak her ziyarette alınmaz.

Kontrolün asıl değeri: erken yakalamak

Diş sorunlarının çoğu ağrısız başlar. Minede başlayan erken çürük, florür uygulaması ve bakımın düzeltilmesiyle ilerlemeden durdurulabilir; aynı çürük geciktiğinde madde kaybı büyür ve diş dolgusu gerekir. Daha da gecikirse sinire ulaşır ve kanal tedavisi gündeme gelir. Diş eti hastalığında da tablo benzerdir: erken evrede temizlik yeterliyken, ilerlemiş evrede kemik kaybı kalıcı olur.

Ağrı yoksa gitmeye gerek var mı?

Ağrı, diş hekimliğinde geç bir belirtidir. Diş eti hastalığı uzun süre ağrısız ilerler, dişler arası çürükler görünmeden büyür ve çatlaklar sinire ulaşana kadar sessiz kalabilir. Bu nedenle kontrol, sorun olduğunda değil, sorun oluşmadan önce anlamlıdır. Düzenli takip edilen bir ağızda işlemler genellikle daha küçük ve daha kısa sürer.

Çocuklarda aralık

Çocuklarda süt dişleri daha hızlı çürüdüğü ve çene gelişimi izlenmesi gerektiği için kontroller genellikle daha sık planlanır. Fissür örtücü ve florür uygulamaları koruyucu bakımın parçasıdır. Diş dizilimi ve çene ilişkisiyle ilgili bulgular erken dönemde takip edilir; gerekirse ortodonti açısından değerlendirme zamanlaması planlanır. Bu takip, çocukların diş hekimi ortamına alışması açısından da yararlıdır.

Kontrol ile temizlik aynı şey mi?

Hayır, ikisi farklı işlemlerdir ve her kontrolde temizlik yapılması gerekmez. Muayene bir değerlendirmedir; diş taşı temizliği ise birikime göre kararlaştırılan bir uygulamadır. Kimi kişide her kontrolde temizlik gerekirken, birikimi az olan bir kişide daha seyrek yapılabilir. Aynı şekilde her muayenede radyografi alınması da rutin değildir. Bu yüzden kontrol randevusunun süresi ve içeriği kişiye göre değişir.

Uzun süredir gitmediyseniz

Uzun aradan sonra muayeneye gelmek konusunda çekingenlik yaygındır. Oysa gecikme, planı değiştirse de süreci imkânsız hâle getirmez. Bu durumda genellikle önce bütüncül bir değerlendirme yapılır, acil olan sorunlar belirlenir ve tedavi bir sıraya konur. Her şeyin aynı anda yapılması gerekmez; öncelik ağrı, iltihap ve ilerleyen kayıpların durdurulmasıdır. Planı görmek, belirsizliği ortadan kaldırdığı için genellikle kişiyi rahatlatır.

İleri yaşta kontrol

İleri yaşta diş eti çekilmesine bağlı kök yüzeyi çürükleri, ağız kuruluğu yapan ilaçlar ve mevcut protezlerin uyumu öne çıkan başlıklardır. Kök çürükleri hızlı ilerlediği için erken yakalanması önemlidir. Hareketli protez kullananlarda altındaki dokuların düzenli kontrolü, yaraların ve uyum bozukluklarının erken görülmesini sağlar. Bu nedenle diş sayısı azalmış olsa bile kontrollerin sürdürülmesi gerekir.

Randevular arasında ne yapmalı?

Kontroller günlük bakımın yerine geçmez. Günde iki kez florürlü macunla fırçalama, günde bir kez ara yüz temizliği ve şekerli atıştırmaları öğünlerle sınırlamak temel alışkanlıklardır. Diş eti kanaması, hassasiyet artışı, ağızda tekrarlayan bir yara ya da dolguda kırık fark edildiğinde bir sonraki kontrolü beklemek yerine değerlendirme yaptırmak daha doğrudur.

Durumunuza en uygun yaklaşımı belirlemek için Dent360 Beylikdüzü kliniğimizde sizi değerlendirebiliriz.