Kaplama sonrası ilk günlerdeki hassasiyet çoğu zaman beklenen bir durumdur. Hangi belirtilerin normal, hangilerinin değerlendirme gerektirdiğini anlatıyoruz.
Kaplama veya lamina uygulamasından sonraki ilk günlerde soğukla artan, kısa süren ve giderek azalan bir hassasiyet çoğu vakada beklenen bir durumdur. Diş hazırlanırken doku uyarılır ve bu uyarı birkaç gün ile birkaç hafta arasında yatışır. Ancak zamanla azalmayan, artan, ısırırken belirginleşen veya kendiliğinden zonklayan bir ağrı normal kabul edilmez ve muayene gerektirir.
Aradaki farkı anlamak için hassasiyetin nereden kaynaklandığını ve hangi belirtilerin uyarı işareti sayıldığını bilmek gerekiyor.
Hassasiyet neden oluşur?
Dişin mine tabakasının altında, içinde mikroskobik kanalcıklar bulunan dentin dokusu yer alır. Kaplama için diş hazırlandığında bu tabakaya yaklaşılır ve kanalcıklar dış uyaranlara daha duyarlı hale gelir. Soğuk hava, soğuk su ve bazen tatlı gıdalar kısa süreli bir sinyal oluşturur. Zamanla doku bu duruma uyum sağlar ve şikâyet azalır.
Geçici restorasyon kullanılan dönemde hassasiyet daha belirgin olabilir, çünkü geçici malzeme kalıcı restorasyon kadar iyi yalıtım sağlamaz. Kalıcı restorasyon yapıştırıldıktan sonra bu şikâyetin belirgin biçimde azalması beklenir.
Normal kabul edilen tablo
- Soğukla ortaya çıkan, birkaç saniye süren ve uyaran kalkınca geçen hassasiyet
- İlk günlerde daha belirgin olup zaman içinde giderek azalan şikâyet
- Diş eti kenarında hafif hassasiyet ve fırçalarken kısa süreli rahatsızlık
- Geçici restorasyon döneminde artan, kalıcı restorasyon sonrası azalan duyarlılık
Değerlendirme gerektiren belirtiler
- Günler geçtikçe azalmayan, aksine artan ağrı
- Isırırken veya çiğnerken belirginleşen, o dişe basınca ortaya çıkan ağrı
- Uyaran olmadan kendiliğinden başlayan, zonklayıcı nitelikte ağrı
- Sıcakla tetiklenen ve uzun süren ağrı
- Diş etinde şişlik, kızarıklık veya kabarcık oluşması
- Ağrının şakağa, kulağa ya da çene bölgesine yayılması
- Gece yatarken artan ve uykuyu bölen ağrı
Geçici restorasyon dönemi neden farklıdır?
Kalıcı restorasyon hazırlanırken kullanılan geçici kaplama, dişi korumak ve estetiği sürdürmek için yapılır. Ancak malzemesi kalıcı restorasyon kadar iyi yalıtım sağlamaz ve kenar uyumu daha sınırlıdır. Bu dönemde soğuk ve tatlı gıdalara karşı duyarlılığın artması beklenen bir durumdur. Geçici restorasyonun yerinden çıkması hâlinde ise beklememek gerekir: açıkta kalan diş yüzeyi hem daha hassas hale gelir hem de komşu dişler kısa sürede boşluğa doğru hareket edip kalıcı restorasyonun uyumunu bozabilir.
Hassasiyet ne kadar sürerse uzun sayılır?
Genel yaklaşım şudur: şikâyet her geçen gün biraz daha azalıyorsa süreç beklenen yönde ilerliyordur. Birkaç hafta geçmesine rağmen aynı şiddette devam eden ya da artan bir hassasiyet ise değerlendirilmelidir. Burada süreden çok eğilim önemlidir. Ayrıca hassasiyetin karakteri de yol gösterir: uyaranla gelip hemen geçen kısa bir duyarlılık ile uyaran kalktıktan sonra dakikalarca süren bir ağrı aynı şey değildir.
Olası nedenler ve yaklaşım
Isırırken ortaya çıkan ağrının en sık sebebi kapanış yüksekliğidir. Restorasyon karşı dişle olması gerekenden önce temas ediyorsa o diş her kapanışta fazladan yük alır. Bu, kısa bir kapanış ayarıyla çözülebilen bir durumdur ve geciktirilmemelidir.
Sıcakla tetiklenen, kendiliğinden başlayan ve gece artan ağrı ise dişin iç dokusunun durumuyla ilgili olabilir. Bu tabloda değerlendirme görüntülemeyi de içerir ve gerektiğinde kanal tedavisi gündeme gelir. Diş etinde şişlik veya kabarcık varsa bu ayrıca ele alınır ve diş eti tedavisi planlanır.
Bazı vakalarda ise kaynak restorasyonun kenarındaki bir açıklık ya da yapıştırma sırasında kalan bir artıktır. Bu durumlar muayenede kolayca fark edilir ve düzeltilir. Zirkonyum kron veya lamina kaplama sonrası şikâyetinizin nedeni ancak klinik değerlendirmeyle netleşir.
Bu dönemde ne yapılabilir?
İlk günlerde çok soğuk ve çok sıcak gıdalardan kaçınmak, hassas dişler için üretilmiş diş macunu kullanmak ve o bölgeyi yumuşak fırçayla nazikçe temizlemek rahatlama sağlar. Ağrı kesici kullanımı için hekiminizin önerisine uyun. Şikâyet birkaç haftada azalmıyorsa beklemeyin; erken değerlendirme çoğu zaman basit bir ayarla çözülen sorunun büyümesini engeller.
Konuyla ilgili ayrıntılı bir değerlendirme ve tedavi planı için Dent360 Beylikdüzü kliniğimize başvurabilirsiniz.
